Puntila Ağa ve Uşağı Matti 2007

Puntila Ağa ve Uşağı Matti 2007

 

Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları (BÜO), yaz döneminde çalışmalarına başladığı, Bertolt Brecht’in Puntila Ağa ile Uşağı Matti oyunu ile Ekim ayında seyirci karşısına çıkıyor.

2007 yılı yaz döneminde, kulüpte en az bir yıl tiyatro çalışması yürütmüş bir kadro mevcuttu. Bu kadronun gelecek yıllarda eğitim çalışmalarını yürütmesi ve kendi tiyatro birikimlerini bir adım öteye götürmesi hedefiyle Brecht üzerine bir eğitim araştırma faaliyeti yürütülmesine karar verilmiştir. Bu nedenle kadro yapısına da uygun olan Puntila Ağa ile Uşağı Matti oyunu seçilmiştir.

Bertolt Brecht’in İkinci Dünya Savaşı yıllarında yazmış olduğu Puntila Ağa ile Uşağı Matti; ağırlıklı olarak bir toprak ağası olan Puntila, onun şoförü olan Matti ve Puntila’nın kızı olan Eva üzerinden ilerlemektedir. Yan öykü olarak da, Puntila’nın alkol aradığı bir sabah sırayla nişanlandığı Kurgela köyünden dört kadının hikayesini izleriz. Ayık olduğu zamanlarında despot bir patron olan Puntila Ağa, içtikten sonra “iyi” bir insan haline gelmektedir. Bu “iyilik”, Matti’nin patronu ile dostluk kurabileceğine inanmasını sağlar. Eva ise, sevmediği bir adam olan Ataşe ile evlenmek üzeredir. Bu evlilik Ataşe ve Puntila arasındaki çıkar ortaklığına dayanmaktadır. Eva bu evlilikten kaçış yollarını ararken Matti ile karşılaşır. Bir yandan Eva ile yakınlaşmaya başlayan Matti, diğer yandan da Puntila’nın bu ikililiğini anlamaya çalışmaktadır. Matti’nin, Eva’ya Ataşe’den kurtulması için yardımcı olmaya çalışması ile gelişen olaylar oyunun temel öyküsünü oluşturur.

BÜO’nun tercihi oyunu yazıldığı dönemde ve mekanda, yani İkinci Dünya Savaşı yıllarında, oynamak yönünde olmuştur. Yavaş yavaş şekillenmeye başlayan modern endüstri toplumu, içerisindeki tüm sınıfları yeniden oluşturmaktadır. Oyunun merkezinde; var olan koşullar altında farklı sınıflara mensup insanların, ezen ezilen ilişkisi kalıbı dışında bir arada yaşayıp yaşayamayacağı tartışması yer almaktadır. Yapılan dramaturji çalışmasında Puntila Ağa’nın ikililiği şöyle anlamlandırılmıştır: Mevcut sistem içerisinde, Puntila ayık da olsa sarhoş da olsa sınıfsal pozisyonu içerisinden işçilerini sömürmektedir. Puntila’nın “iyi” halinde yaptığı bütün eylemler kendi burjuva pozisyonunu ve sistem içerisindeki emek sömürüsünü yeniden üretmektedir. Aynı zamanda bu sarhoşluk Puntila’nın bu koşullar altında şekillendirdiği insan dışı, kapitalist yönünden kaçmaya çalışmasıdır. Puntila, sarhoşken “insanlaşma” çabası ile çırpınıp ve çoğu yönüyle de bunu başardığına inanırken; aslında Matti ile kurduğu dostane ilişkide ona zarar vermektedir. Oyunda Puntila Ağa ile çiftlikte çalışan ırgatlar arasında duran Matti’nin orta sınıftan izler taşıyan bilinçliliği tartışılmaktadır. Matti, yeri geldiğinde Puntila Ağa’nın sarhoşken onunla kurduğu “dostluktan” yararlanma ve yükselebilme şansına sahiptir. Ancak ne olursa olsun bu iki “dost”un arasında sınıfsal bir uçurum olduğunun da farkındadır. Bu ikilem Matti’nin temel çelişkisini oluşturmaktadır.

Ayrıca oyunda, 2006–2007 yılı prodüksiyonu olan Müfettiş ile birlikte kulüpte açılan sahne müziği başlığı, Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü’nden (BÜFK) müzisyenlerin de dahil olmasıyla ilerletilmiştir. Bu çalışmalarda müzik düzenlemesi, müziğin sahnede canlı icrasının yanı sıra sahne-müzik ilişkisiyle ilgili de çalışmalar yapılmıştır. Bu doğrultuda Puntila Ağa ile Uşağı Matti oyunu müzikli bir oyun olarak kurgulanmış ve önümüzdeki senelerde de müzik kullanımına dair bir şekil oluşturmak konusunda fikir vermiştir.

Metin

Bertolt Brecht

Reji

Mustafa Çiçek, Nevzat Eser, Nihal Albayrak,

Özge Korkmaz

Reji Danışmaları

Ömer Özdinç, Özgür Eren

Müzikal Danışman

İbrahim Odak

Canlı Müzik

Birgül Serçe, Mesut Gökdai, Orçun Yıldırım,

Şale Türkeli, Uluç Büyükbeşe

Dekor-Aksesuar

 Ahmet Özkan, Merve İş, Öner Zafer, Tuğçe Çuhadaroğlu

Kostüm

Dila Okuş, Duygu Dalyanoğlu, Pınar Gümüş, Yaprak Aydın

Işık

Banu Karakaş, Mustafa Çiçek, Samet Kurtuluş, Zilan Kaki

Afiş Tasarım

Öner Zafer

Oyuncu Kadrosu

Ahmet Özkan, Banu Karakaş, Burak Akyunak, Dila Okuş, Duygu Dalyanoğlu, Merve Han, Merve İş, Mustafa Çiçek, Nevzat Eser, Nihal Albayrak, Özge Korkmaz, Volkan Mantu